Danijela Ružičić | Blog – ekonomske teme

Ekonomska politika, analize, mišljenja i stavovi

Analiza zaduženosti država Evrope

Javni dug je ukupan iznos novca koji država duguje poveriocima. Obično se prikazuje preko pokazatelja kao procenat bruto domaćeg proizvoda (BDP), odnosno učešće duga u BDP-u. Predmet ovog teksta biće analiza zaduženosti država Evrope prema učešću duga u BDP-u. O javnog dugu Srbije, pisano je na ovim linkovima:

Tokom protekle decenije, MMF je javno u svojim dokumentima konstatovao da su zemlje u razvoju odgovorne za najveći deo povećanja duga, dok je Kina u tim dokumentima zauzela ubedljivo prvo mesto. A zašto MMF-u toliko smeta Kina, razmatraćemo u posebnom tekstu.

U razvijenim državama, nakon finansijske krize, visina duga se povećava ili opada sporijim tempom. Na globalnom nivou, predviđa se da će SAD, gde se dug prema BDP-u procenjuje na 106% u 2018. godini, skočiti na 116% u 2023. godini.

Visok nivo duga u mnogim zemljama Evrope i evrozone pojačao je i produbio ekonomsku krizu 2008. godine: bolne mere štednje i razne strukturne reforme morale su se sprovesti kako bi se stabilizovale fiskalne neravnoteže (po receptu najvećeg ekonomskog ubice, MMF-a).

Grčka je propustila svoje obaveze prema poveriocima i morala se spasiti putem novih kredita za sanaciju i otpis duga. Deset godina nakon dužničke krize, moglo bi se pretpostaviti da su vlade nešto naučile iz ovih grešaka.

Nažalost, podaci OECD-a i MMF-a potvrđuju suprotno. Od tada se spoljni dug povećao u mnogim razvijenim ekonomijama.

U sledećoj tabeli dat je prikaz država Evrope u periodu od 2012. do 2018. godine sa aspekta učešća duga u bruto domaćem proizvodu (BDP), izražen u procentima.

Učešće duga u BDP-u(u %):

Država 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018
Albanija 62.144 70.391 71.992 73.716 73.187 71.782 71.046
Angola 26.691 33.149 39.81 57.093 75.253 64.985 80.524
Austrija 81.611 81.011 83.799 84.346 83.556 78.55 74.237
Belorusija 36.946 36.859 38.791 53.007 53.482 53.437 55.923
Belgija 104.334 105.452 107.015 106.099 106.03 103.423 101.195
Bosna i Hercegovina 43.45 44.582 45.038 45.531 44.081 39.459 38.289
Bugarska 16.667 17.183 26.427 25.645 27.357 23.906 23.321
Hrvatska 70.598 81.631 85.709 85.267 82.276 77.847 74.249
Kipar 79.175 102.084 107.476 107.498 106.578 97.454 112.302
Češka 44.47 44.909 42.169 39.955 36.806 34.669 33.166
Danska 44.894 44.046 44.27 39.926 37.868 35.294 34.739
Estonija 9.733 10.161 10.667 10.001 9.417 8.98 8.802
Finska 53.91 56.458 60.2 63.537 62.949 61.332 60.516
Francuska 90.602 93.412 94.889 95.582 96.587 96.801 96.688
Gruzija 34.83 34.663 35.59 41.446 44.414 44.86 43.887
Nemačka 79.877 77.506 74.594 70.904 67.9 63.852 59.786
Grčka 159.586 177.946 180.212 178.779 183.453 181.779 188.064
Mađarska 78.373 77.148 76.63 76.73 75.58 73.58 71.27
Island 89.369 81.789 79.727 65.955 51.697 39.958 37.022
Irska 119.925 119.817 104.265 76.931 73.556 68.555 66.577
Italija 123.36 129.02 131.785 131.511 131.041 131.808 130.281
Kosovo 15.992 15.985 16.887 18.745 19.435 21.187 21.92
Letonija 36.746 35.837 38.488 34.906 37.391 36.315 35.005
Litvanija 39.774 38.759 40.541 42.589 40.107 39.734 36.956
Luksemburg 21.72 23.685 22.663 21.969 20.798 22.95 22.804
Makedonija 33.662 33.969 38.015 38.104 39.538 39.254 41.479
Malta 67.733 68.396 63.655 58.643 56.271 50.653 45.084
Moldavija 26.363 25.231 30.738 38.248 25.789 31.513 32.46
Crna Gora 56.87 58.654 63.36 68.758 66.387 67.199 74.222
Holandija 65.511 67.005 67.1 63.97 61.299 56.45 53.099
Norveška 30.16 30.426 28.173 32.953 36.358 36.462 36.358
Poljska 53.716 55.692 50.253 51.122 54.162 50.622 49.988
Portugal 126.222 129.039 130.593 128.77 129.901 125.682 120.825
Rumunija 37.738 39.026 40.494 39.352 38.762 36.778 37.185
San Marino 15.834 21.494 19.632 20.331 22.503 24.132 59.205
Srbija 57.87 61.14 71.945 76.016 73.069 62.538 58.81
Slovačka 52.165 54.739 53.547 52.341 51.819 50.864 49.236
Slovenija 53.786 70.379 80.34 82.622 78.562 73.617 69.654
Španija 85.737 95.451 100.367 99.439 98.988 98.364 97.154
Švedska 38.1 40.729 45.477 44.19 42.32 40.838 37.911
Švajcaarska 43.668 42.914 42.971 43.007 41.843 41.815 40.155
Ukrajina 37.542 40.519 70.317 79.331 81.174 70.997 70.481

Još više je zabrinjavajuće da je MMF upozorio da se 59 zemalja u razvoju sa niskim primanjima već sada nalaze u dužničkoj krizi ili u velikom riziku da budu u dužničkoj krizi. Ako se to dogodi, kao i uvek, građani će biti prvi koji će to osetitii. Državni dug na području OECD-a značajno je porastao od globalne finansijske krize, iako sporijim tempom poslednjih godina u odnosu na period 2008-2012.

Gledajući u budućnost, vlade zemalja procenjuju da su otplatile oko 10,5 triliona dolara tokom 2018. godine, slično kao u 2017. godini. Sve u svemu, očekuje se da će se njihov ukupni dug povećati sa 43,6 triliona dolara u 2017. na oko 45,0 triliona dolara u 2018. godini.

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

error: Zabranjeno kopiranje!